HISTORISCHE HOOGTEPUNTEN
Crayeres Ruinart Reims.jpg
De 17e eeuw

 

Tot ver in de 17e eeuw was wijn uit de Champagne vooral een onopvallende stille wijn, zonder belletjes. Door diverse uitvindingen en vinificatietechnieken lukte het aan het eind van de 17e eeuw en vooral in de 18e eeuw om van deze wijn een elegante mousserende wijn te maken. Een geweldige doorbraak!

 

Kennis over de tweede vergisting, die kenmerkend is voor het productieproces van Champagne, ontbrak echter nog, zodat er soms géén belletjes in de fles ontstonden en op andere momenten de flessen door de interne druk ontploften. In 1828 ontploften maar liefst tot 80% van de flessen in de kelders! Champagne was de vin du diable, de wijn van de duivel.

Dom Perignon standbeeld.jpg
Dom Pérignon

 

Dom (Pierre) Pérignon (1638-1715) was een Benedictijner monnik in de abdij van Hautvillers.

Er wordt wel eens gezegd dat hij de champagne heeft uitgevonden, maar deze bruisende 'uitvinding' kan niet specifiek aan één persoon worden toegeschreven.

Dom Pérignon heeft echter wel een bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van champagne. De grootste uitdaging in zijn tijd waren de hierboven genoemde ontploffende champagneflessen in de kelders. Dom Pérignon probeerde dit te voorkomen en voerde een aantal verbeteringen in, die nog steeds in de Champagnestreek in gebruik zijn, zoals het mengen van wijn van verschillende druivenvariëteiten en cru's.

 

Het verhaal gaat dat op het moment dat Dom Pérignon voor het eerst mousserende wijn proefde, hij tegen zijn broeders zei: "Venez vite – je goute les étoiles!"  wat betekent: "Kom snel broeders, ik proef de sterren!"

Pupitre Veuve Clicquot.jpg
De 18e en 19e eeuw

Na 1700 werden een aantal belangrijke technieken ontwikkeld voor het succesvol produceren van champagne: 

  • Het afsluiten van de champagnefles met een kurk en een linnen draad. Later werd dit een ijzeren draadkorf (muselet).

  • Het produceren van sterkere flessen die de hoge druk konden weerstaan. 

  • In 1816 werd de pupitre uitgevonden door Veuve (weduwe) Clicquot, samen met haar chef de cave.

  • Het toevoegen van suiker aan al gebottelde wijn, de dosage.

  • Het bewaren van champagneflessen in caves, in het donker en met een constante temperatuur. 

  • Het verwijderen van bezinksel, het dégorgement, vanaf de jaren 1780-1790.

Moet & Chandon Trianon.jpg
De champagnehuizen

De Franse koning Lodewijk XV vaardigde in1828 een decreet uit, waarin stond dat champagne voortaan in flessen mocht worden vervoerd. Dit betekende een enorme doorbraak. 

In 1729 werd Ruinart opgericht, gevolgd door o.a. Fourneaux (later Taittinger) in 1734, Moët et Chandon in 1743, Veuve Clicquot in 1772 en Heidsieck in 1785.

Inmiddels zijn er 360 champagnehuizen, 140 coöperaties en 16.100 wijnbouwers. De wijnbouwers hebben 90% van de wijngaarden in bezit. 4.600 van hen produceren champagne onder hun eigen naam, de overige wijnbouwers leveren druiven aan de huizen en/of coöperaties.

AC - oogst in champagne en wijngaarden.j

Comité Champagne

Alexandre Couvreux

1936 AOC Champagne

De afbakening van de Champagnestreek zoals we die nu kennen, verliep niet zonder slag of stoot. 

In de periode1907-1911 werden de eerste grenzen getrokken, maar al snel vond een opstand van wijnboeren plaats, omdat handelaren druivenprijzen laag hielden door hun druiven elders in te kopen.  

De Aube was bij deze grensbepaling geen onderdeel van het Champagnegebied. Dit werd in 1927 gecorrigeerd.

Uiteindelijk werd in 1936 de Appellation d'Origine Controlée (AOC, gecontroleerde oorsprongsbenaming) Champagne vastgesteld. Tegenwoordig is het een Appellation d'Origine Protegée (AOP), een beschermde oorsprongsbenaming, hoewel de Fransen nog vaak de term AOC hanteren.

 

Het gebruik van de naam 'champagne' is dus beschermd.

CIVC.jpg
1941 Comité Champagne

Het Comité interprofessionnel du vin de Champagne of CIVC, zoals de officiële naam van Comité Champagne luidt,  is in 1941 door de Franse wetgever opgericht om de belangen van zowel de wijnbouwers als de champagnehuizen te behartigen.  

 

Enkele voorbeelden van de werkzaamheden van het CIVC zijn kwaliteitscontrole en -verbetering en de organisatie van de champagnesector. Ook de naamsbekendheid en de bescherming van de naam 'champagne' wereldwijd behoort tot het takenpakket van het Comité Champagne. 

Het comité stelt ieder jaar vast wat het rendement mag zijn van de oogst, gebaseerd op de wereldwijde vraag, economische ontwikkelingen en bestaande voorraden.

Ook het duurzaamheidsbeleid van de champagnesector valt onder de verantwoordelijkheid van het CIVC.